[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"me":3,"catalog:tr:devops-cloud\u002Fcloud-architecture-scaling":4,"config":256},null,{"field_key":5,"field_name":6,"seniority":7,"topic_key":8,"topic_name":9,"spec_key":7,"spec_name":7,"locale":10,"cell_total":11,"field_total":12,"seniorities":13,"topics":17,"specs":151,"samples":171},"devops-cloud","DevOps \u002F Cloud","","cloud-architecture-scaling","Cloud Architecture Scaling","tr",75,3375,[14,15,16],"junior","mid","senior",[18,21,24,27,30,33,36,39,42,45,48,51,54,57,58,61,64,67,70,73,76,79,82,85,88,91,94,97,100,103,106,109,112,115,118,121,124,127,130,133,136,139,142,145,148],{"key":19,"name":20,"count":11},"aws-compute-ec2-lambda","Aws Compute Ec2 Lambda",{"key":22,"name":23,"count":11},"aws-databases-rds-dynamodb","Aws Databases Rds Dynamodb",{"key":25,"name":26,"count":11},"aws-iam-security","Aws Iam Security",{"key":28,"name":29,"count":11},"aws-messaging-eventing","Aws Messaging Eventing",{"key":31,"name":32,"count":11},"aws-networking-vpc","Aws Networking Vpc",{"key":34,"name":35,"count":11},"aws-storage-s3-ebs","Aws Storage S3 Ebs",{"key":37,"name":38,"count":11},"azure-compute-vm-appservice","Azure Compute Vm Appservice",{"key":40,"name":41,"count":11},"azure-databases-sql-cosmosdb","Azure Databases Sql Cosmosdb",{"key":43,"name":44,"count":11},"azure-iam-security","Azure Iam Security",{"key":46,"name":47,"count":11},"azure-messaging-eventing","Azure Messaging Eventing",{"key":49,"name":50,"count":11},"azure-networking-vnet","Azure Networking Vnet",{"key":52,"name":53,"count":11},"azure-storage-blob-managed-disk","Azure Storage Blob Managed Disk",{"key":55,"name":56,"count":11},"ci-cd-pipelines","Ci Cd Pipelines",{"key":8,"name":9,"count":11},{"key":59,"name":60,"count":11},"containers-orchestration","Containers Orchestration",{"key":62,"name":63,"count":11},"deployment-release-strategies","Deployment Release Strategies",{"key":65,"name":66,"count":11},"gcp-compute-gce-cloudrun","Gcp Compute Gce Cloudrun",{"key":68,"name":69,"count":11},"gcp-databases-cloudsql-spanner-firestore","Gcp Databases Cloudsql Spanner Firestore",{"key":71,"name":72,"count":11},"gcp-iam-security","Gcp Iam Security",{"key":74,"name":75,"count":11},"gcp-messaging-eventing","Gcp Messaging Eventing",{"key":77,"name":78,"count":11},"gcp-networking-vpc","Gcp Networking Vpc",{"key":80,"name":81,"count":11},"gcp-storage-gcs-persistent-disk","Gcp Storage Gcs Persistent Disk",{"key":83,"name":84,"count":11},"infrastructure-as-code","Infrastructure As Code",{"key":86,"name":87,"count":11},"k8s-config-secrets","K8s Config Secrets",{"key":89,"name":90,"count":11},"k8s-observability-troubleshooting","K8s Observability Troubleshooting",{"key":92,"name":93,"count":11},"k8s-scheduling-resources","K8s Scheduling Resources",{"key":95,"name":96,"count":11},"k8s-services-networking","K8s Services Networking",{"key":98,"name":99,"count":11},"k8s-storage","K8s Storage",{"key":101,"name":102,"count":11},"k8s-workloads","K8s Workloads",{"key":104,"name":105,"count":11},"linux-filesystem-permissions-links","Linux Filesystem Permissions Links",{"key":107,"name":108,"count":11},"linux-networking-tools-troubleshooting","Linux Networking Tools Troubleshooting",{"key":110,"name":111,"count":11},"linux-performance-monitoring-resource-limits","Linux Performance Monitoring Resource Limits",{"key":113,"name":114,"count":11},"linux-process-management-signals","Linux Process Management Signals",{"key":116,"name":117,"count":11},"linux-shell-scripting-ops-automation","Linux Shell Scripting Ops Automation",{"key":119,"name":120,"count":11},"linux-systemd-service-management","Linux Systemd Service Management",{"key":122,"name":123,"count":11},"networking-dns-loadbalancing","Networking Dns Loadbalancing",{"key":125,"name":126,"count":11},"observability-monitoring","Observability Monitoring",{"key":128,"name":129,"count":11},"reliability-incident-sre","Reliability Incident Sre",{"key":131,"name":132,"count":11},"security-iam-secrets","Security Iam Secrets",{"key":134,"name":135,"count":11},"terraform-hcl-language-expressions","Terraform Hcl Language Expressions",{"key":137,"name":138,"count":11},"terraform-modules-workspaces","Terraform Modules Workspaces",{"key":140,"name":141,"count":11},"terraform-plan-apply-drift-import","Terraform Plan Apply Drift Import",{"key":143,"name":144,"count":11},"terraform-providers-lifecycle-provisioners","Terraform Providers Lifecycle Provisioners",{"key":146,"name":147,"count":11},"terraform-state-backend-locking","Terraform State Backend Locking",{"key":149,"name":150,"count":11},"terraform-testing-policy-cicd","Terraform Testing Policy Cicd",[152,156,159,162,165,168],{"key":153,"name":154,"count":155},"aws","AWS",450,{"key":157,"name":158,"count":155},"azure","Azure",{"key":160,"name":161,"count":155},"gcp","GCP",{"key":163,"name":164,"count":155},"kubernetes","Kubernetes",{"key":166,"name":167,"count":155},"linux","Linux",{"key":169,"name":170,"count":155},"terraform","Terraform",[172,190,204,217,230,243],{"id":173,"topic":9,"difficulty":174,"body":175,"options":176,"correct_key":187,"explanation":189},"019f56bb-b915-700e-a20a-763a8ca10cbd",1,"IaaS, PaaS ve SaaS bulut hizmet modelleri arasındaki temel fark nedir?",[177,180,183,186],{"key":178,"text":179},"a","IaaS ile PaaS aynı soyutlama seviyesini sağlar; aralarındaki tek gerçek fark, sizin için neyin yönetildiği değil fiyatlandırma modelidir",{"key":181,"text":182},"b","PaaS kullanan bir ekip, tıpkı IaaS'ta olduğu gibi işletim sistemi yamalarını ve sunucu kapasite planlamasını hâlâ kendisi yapmak zorundadır",{"key":184,"text":185},"c","Sıfırdan yeni bir uygulama inşa etmek isteyen bir ekip için SaaS en uygun modeldir, çünkü altyapı yığınının her katmanı üzerinde tam ve doğrudan düşük seviye kontrol sağlar",{"key":187,"text":188},"d","IaaS ham altyapıyı (VM, ağ, depolama) sağlar; PaaS yönetilen bir runtime ve ölçekleme ekler; SaaS ise bitmiş uygulamayı hazır servis olarak sunar","Üç model, sağlayıcının ne kadar operasyonel sorumluluk üstlendiğine göre ayrışır: IaaS ham compute\u002Fnetwork\u002Fstorage verir, OS ve runtime'ı siz yönetirsiniz; PaaS ek olarak runtime, patching ve ölçeklemeyi de yönetir, siz yalnızca kod gönderirsiniz; SaaS ise hiçbir altyapı yönetimi olmadan bitmiş bir uygulama sunar. b yanlıştır çünkü PaaS'ın tüm amacı OS patching'i ekibin üzerinden almaktır. c yanlıştır çünkü SaaS hiçbir altyapı kontrolü sağlamaz; özel bir uygulama inşa eden ekibin IaaS veya PaaS'a ihtiyacı vardır, SaaS'a değil.",{"id":191,"topic":9,"difficulty":192,"body":193,"options":194,"correct_key":184,"explanation":203},"019f56bb-b915-773c-8df1-a2573d640a3e",2,"Küçük bir startup ekibi, dahili bir admin aracı geliştiriyor ve sunucu, işletim sistemi veya runtime yönetmeden yalnızca uygulama koduna odaklanmak istiyor. Bu ihtiyaca en uygun hizmet modeli hangisidir?",[195,197,199,201],{"key":178,"text":196},"IaaS, çünkü ham sanal makineler basit bir dahili araç için her zaman en hızlı yoldur",{"key":181,"text":198},"SaaS, çünkü kendi bir şey inşa etmek yerine hazır bir CRM ürünü satın almalılar",{"key":184,"text":200},"PaaS, çünkü platform runtime, OS patching ve ölçeklemeyi onlar adına yönetir; ekip yalnızca uygulama koduna odaklanabilir",{"key":187,"text":202},"On-premises barındırma, çünkü dahili araçlar ekibin hedefinden bağımsız olarak her zaman kendi altyapılarında barındırılmalıdır","PaaS tam olarak bu senaryo için tasarlanmıştır: kod push edersiniz, platform runtime kurulumu, OS seviyesi bakım ve ölçeklemeyi yönetir. a yanlıştır çünkü IaaS'ta OS ve runtime'ı hâlâ ekip yönetmek zorundadır. d yaygın ama hatalı bir genellemedir — güvenlik kaygısı otomatik olarak on-premises gerektirmez, senaryoda böyle bir gereksinim de belirtilmemiştir.",{"id":205,"topic":9,"difficulty":174,"body":206,"options":207,"correct_key":178,"explanation":216},"019f56bb-b916-7059-8311-e1776cef5b02","Bir cloud region ile availability zone (AZ) arasındaki temel ilişki nedir?",[208,210,212,214],{"key":178,"text":209},"Region, birden fazla availability zone içeren geniş bir alandır; bu AZ'ler genelde fiziksel izole olsa da düşük gecikmeli bağlantılarla yakındır",{"key":181,"text":211},"Availability zone, region için kullanılan başka bir pazarlama terimidir; sağlayıcılar iki terimi gerçek bir ayrım olmadan birbirinin yerine kullanır",{"key":184,"text":213},"Region tek bir veri merkezi binasını ifade eder; availability zone ise birden fazla ayrı region'ı kapsayan çok daha geniş coğrafi gruplamadır",{"key":187,"text":215},"Availability zone ve region tamamen aynı altyapı sınırını tanımlar; terim seçimi yalnızca hangi sağlayıcıyı kullandığınıza bağlıdır","Bir region birden fazla availability zone'u bir araya getirir; her AZ bağımsız bir arıza alanı (kendi güç, soğutma, çoğu zaman kendi binası) olacak şekilde tasarlanırken, aynı region içindeki diğer AZ'lere düşük gecikmeli iletişim kuracak kadar da yakındır. c ve d şıkları bu hiyerarşiyi tersine çevirir veya birleştirir; bu, cloud mimari diyagramlarını ilk okuyan junior mühendislerde sık görülen bir yanılgıdır.",{"id":218,"topic":9,"difficulty":192,"body":219,"options":220,"correct_key":187,"explanation":229},"019f56bb-b916-77d3-b4f3-1144067d576e","Bir ekip, uygulamasının tamamını tek bir availability zone'da çalıştırıyor. Bir olay sırasında, elektrik kesintisi nedeniyle o AZ tamamen erişilemez hale geliyor ve tam kesinti yaşanıyor. İleriye dönük en doğru mimari düzeltme hangisidir?",[221,223,225,227],{"key":178,"text":222},"Aynı AZ içinde instance boyutunu büyütmek, çünkü daha büyük bir instance elektrik kesintisinden daha hızlı toparlanır",{"key":181,"text":224},"Daha fazla replica eklemek ama hepsini ağ ve konfigürasyonu basitleştirmek için aynı tek AZ içinde tutmak",{"key":184,"text":226},"Tamamen farklı bir bulut sağlayıcısına geçmek, çünkü aynı sağlayıcıda kalmak aynı kesintinin tekrar yaşanacağını garanti eder",{"key":187,"text":228},"Uygulamayı region içindeki birden fazla availability zone'a dağıtmak; böylece bir AZ arızalanırsa trafik sağlıklı bir AZ üzerinden karşılanmaya devam edebilir","Tek-AZ dağıtım, tüm AZ'nin tek bir arıza noktası (single point of failure) olduğu anlamına gelir — aynı AZ içinde boyut büyütmek veya replica eklemek, AZ'nin kendisinin devre dışı kalmasına karşı hiçbir koruma sağlamaz. Instance'ları birden fazla AZ'ye yaymak ve sağlıksız zone'ları atlayan bir load balancer kullanmak, altyapı seviyesinde high availability sağlamanın standart yoludur. a şıkkı kapasiteyi ele alır, erişilebilirliği değil; anlatılan gerçek arıza modeliyle ilgisizdir.",{"id":231,"topic":9,"difficulty":174,"body":232,"options":233,"correct_key":181,"explanation":242},"019f56bb-b917-7199-b524-80a003dcdc84","Horizontal scaling ile vertical scaling arasındaki fark nedir?",[234,236,238,240],{"key":178,"text":235},"Horizontal scaling, tek bir sunucunun CPU ve RAM'ini artırmaktır; vertical scaling ise tamamen yeni sunucular eklemektir",{"key":181,"text":237},"Horizontal scaling, aynı iş yükünü paylaşan daha fazla sunucu\u002Finstance eklemektir (scale out); vertical scaling ise mevcut sunucunun kaynaklarını artırmaktır (scale up)",{"key":184,"text":239},"İki terim cloud mimarisinde tamamen aynı kavramı ifade eder; farklı sağlayıcılar aynı davranış için yalnızca farklı pazarlama isimleri kullanır",{"key":187,"text":241},"Vertical scaling yalnızca veritabanı ve depolama sistemleri için, horizontal scaling ise yalnızca stateless web\u002Fuygulama sunucuları için geçerlidir","Horizontal scaling (scale out\u002Fin), yükü daha fazla makineye dağıtmak için instance ekler veya çıkarır; vertical scaling (scale up\u002Fdown) ise tek bir makinenin kaynaklarını büyütür veya küçültür. a şıkkı tanımları yer değiştirir, d şıkkı ise gerçek kullanımı yansıtmayan yapay bir kısıtlama getirir — her iki yaklaşım da compute ve veri iş yüklerinde geniş çapta uygulanır.",{"id":244,"topic":9,"difficulty":192,"body":245,"options":246,"correct_key":187,"explanation":255},"019f56bb-b917-7909-aafb-db5addc4e7cf","Stateless bir web uygulaması artan trafik altında yavaşlamaya başlıyor. Bu uygulamayı ölçeklendirmek için en uygun ilk adım hangisidir?",[247,249,251,253],{"key":178,"text":248},"Trafiği azaltmak için rate limiting uygulamak, çünkü kullanıcı sayısını sınırlamak her yavaşlamaya karşı standart ilk tepkidir",{"key":181,"text":250},"Tek instance'ın CPU ve RAM'ini artırmaya devam etmek, çünkü stateless uygulamalar yalnızca vertical scaling ile ölçeklenebilir",{"key":184,"text":252},"Uygulamayı stateless'ten stateful'a çevirip oturum verisini her instance içinde tutarak istek işleme yükünü azaltmak",{"key":187,"text":254},"Aynı uygulamadan birden fazla instance\u002Freplica çalıştırıp trafiği bir load balancer arkasında bu instance'lar arasında dağıtmak (horizontal scaling)","Stateless bir uygulama oturum verisini belirli bir instance'a bağlı tutmadığı için, herhangi bir instance herhangi bir isteği işleyebilir; bu da onu load balancer arkasında horizontal scaling için doğal bir aday yapar. b yaygın bir yanılgıdır — stateless uygulamalar aslında yatayda ölçeklemesi en kolay olanlardır, vertical scaling'e sınırlı değildir. c ise yanlış yöne gider: state eklemek horizontal scaling'i kolaylaştırmaz, zorlaştırır.",{"fields":257,"seniorities":429,"interview_shapes":430,"locales":435,"oauth":437,"question_count":440,"coach_enabled":441,"jd_match_enabled":441},[258,283,303,320,330,343,362,381,403,410,416,423],{"key":259,"name_tr":260,"name_en":260,"sort":174,"specializations":261},"backend","Backend",[262,265,268,271,274,277,280],{"key":263,"name":264,"field":259},"general","Genel",{"key":266,"name":267,"field":259},"go","Go",{"key":269,"name":270,"field":259},"python","Python",{"key":272,"name":273,"field":259},"java","Java",{"key":275,"name":276,"field":259},"csharp","C#\u002F.NET",{"key":278,"name":279,"field":259},"nodejs","Node.js",{"key":281,"name":282,"field":259},"php","PHP",{"key":284,"name_tr":285,"name_en":285,"sort":192,"specializations":286},"frontend","Frontend",[287,288,291,294,297,300],{"key":263,"name":264,"field":284},{"key":289,"name":290,"field":284},"javascript","JavaScript",{"key":292,"name":293,"field":284},"typescript","TypeScript",{"key":295,"name":296,"field":284},"react","React",{"key":298,"name":299,"field":284},"vue","Vue",{"key":301,"name":302,"field":284},"angular","Angular",{"key":304,"name_tr":305,"name_en":305,"sort":306,"specializations":307},"fullstack","Fullstack",3,[308,309,310,311,312,313,314,315,316,317,318,319],{"key":263,"name":264,"field":304},{"key":266,"name":267,"field":259},{"key":269,"name":270,"field":259},{"key":272,"name":273,"field":259},{"key":275,"name":276,"field":259},{"key":278,"name":279,"field":259},{"key":281,"name":282,"field":259},{"key":289,"name":290,"field":284},{"key":292,"name":293,"field":284},{"key":295,"name":296,"field":284},{"key":298,"name":299,"field":284},{"key":301,"name":302,"field":284},{"key":5,"name_tr":6,"name_en":6,"sort":321,"specializations":322},4,[323,324,325,326,327,328,329],{"key":263,"name":264,"field":5},{"key":153,"name":154,"field":5},{"key":160,"name":161,"field":5},{"key":157,"name":158,"field":5},{"key":163,"name":164,"field":5},{"key":169,"name":170,"field":5},{"key":166,"name":167,"field":5},{"key":331,"name_tr":332,"name_en":332,"sort":333,"specializations":334},"ai-engineer","AI Engineer",5,[335,336,337,340],{"key":263,"name":264,"field":331},{"key":269,"name":270,"field":331},{"key":338,"name":339,"field":331},"llm-rag","LLM\u002FRAG",{"key":341,"name":342,"field":331},"mlops","MLOps",{"key":344,"name_tr":345,"name_en":346,"sort":347,"specializations":348},"database","Veritabanı","Database",6,[349,350,353,356,359],{"key":263,"name":264,"field":344},{"key":351,"name":352,"field":344},"postgresql","PostgreSQL",{"key":354,"name":355,"field":344},"mysql","MySQL",{"key":357,"name":358,"field":344},"mongodb","MongoDB",{"key":360,"name":361,"field":344},"redis","Redis",{"key":363,"name_tr":364,"name_en":365,"sort":366,"specializations":367},"mobile","Mobil","Mobile",7,[368,369,372,375,378],{"key":263,"name":264,"field":363},{"key":370,"name":371,"field":363},"ios-swift","iOS (Swift)",{"key":373,"name":374,"field":363},"android-kotlin","Android (Kotlin)",{"key":376,"name":377,"field":363},"flutter","Flutter",{"key":379,"name":380,"field":363},"react-native","React Native",{"key":382,"name_tr":383,"name_en":384,"sort":385,"specializations":386},"security","Güvenlik","Security",8,[387,388,391,394,397,400],{"key":263,"name":264,"field":382},{"key":389,"name":390,"field":382},"appsec","AppSec",{"key":392,"name":393,"field":382},"offensive-pentest","Offensive \u002F Pentest",{"key":395,"name":396,"field":382},"cloud-security","Cloud Security",{"key":398,"name":399,"field":382},"devsecops","DevSecOps",{"key":401,"name":402,"field":382},"blue-team-incident","Blue Team \u002F Incident",{"key":404,"name_tr":405,"name_en":406,"sort":407,"specializations":408},"qa-test-automation","QA \u002F Test Otomasyonu","QA \u002F Test Automation",9,[409],{"key":263,"name":264,"field":404},{"key":411,"name_tr":412,"name_en":412,"sort":413,"specializations":414},"data-engineer","Data Engineer",10,[415],{"key":263,"name":264,"field":411},{"key":417,"name_tr":418,"name_en":419,"sort":420,"specializations":421},"game-dev","Oyun Geliştirme","Game Development",11,[422],{"key":263,"name":264,"field":417},{"key":424,"name_tr":425,"name_en":425,"sort":426,"specializations":427},"ml-engineer","ML Engineer",12,[428],{"key":263,"name":264,"field":424},[14,15,16],{"junior":431,"mid":433,"senior":434},{"questions":432,"median_sec":3},20,{"questions":432,"median_sec":3},{"questions":432,"median_sec":3},[10,436],"en",[438,439],"google","github",21750,true]